Gwiazda kurpiowska

5–6 września 2026 r.
Prowadzenie: Halina Pajka – twórczyni ludowa

Kolorowy papier, nożyczki, precyzja i cierpliwość – podczas kolejnego weekendu z twórcami ludowymi uczestnicy poznawali jedną
z charakterystycznych form kurpiowskiego rękodzieła – gwiazdę kurpiowską.

W dniach 5 i 6 września 2026 roku w Muzeum–Skansenie Kurpiowskim im. Adama Chętnika w Nowogrodzie odbyły się kolejne warsztaty w ramach projektu „Soboty i niedziele z twórcami ludowymi. Reaktywacja rękodzieła kurpiowskiego w przestrzeni Muzeum–Skansenu Kurpiowskiego im. Adama Chętnika w Nowogrodzie”. Tym razem uczestnicy spotkali się z Haliną Pajką, która wprowadziła ich w świat tradycyjnych kurpiowskich ozdób wykonywanych z papieru.

Od kawałka papieru do kurpiowskiej gwiazdy

Warsztaty poprowadziła Halina Pajka – twórczyni ludowa pielęgnująca i przekazująca wiedzę o tradycyjnym rękodziele Kurpiowszczyzny. Podczas spotkań uczestnicy poznawali sposób wykonywania gwiazdy kurpiowskiej. Prowadząca krok po kroku prezentowała kolejne etapy pracy – od odpowiedniego przygotowania papieru, przez jego składanie i nacinanie, aż po łączenie poszczególnych elementów w charakterystyczną, wielobarwną formę.

Choć gotowe gwiazdy zachwycają lekkością i bogactwem kształtów, ich wykonanie wymaga dokładności, cierpliwości
i skupienia. Każde cięcie i złożenie papieru ma znaczenie, a kolejne elementy dopiero po połączeniu ukazują ostateczny efekt pracy.

Najważniejszą częścią warsztatów była możliwość samodzielnego zmierzenia się z tą techniką. Pod okiem Haliny Pajki uczestnicy wykonywali własne gwiazdy, poznając rękodzieło nie poprzez samą obserwację, lecz przede wszystkim poprzez praktykę.

Powstające podczas zajęć prace różniły się kolorami i detalami, jednak każda była efektem tego samego procesu – cierpliwej pracy i wiedzy przekazywanej bezpośrednio przez twórczynię ludową.

Tradycja przekazywana z rąk do rąk

Warsztaty są okazją nie tylko do wykonania własnej pracy, ale przede wszystkim do spotkania z osobą, która posiada wiedzę i umiejętności zdobywane przez lata praktyki. Bezpośredni kontakt z twórcą pozwala uczestnikom zobaczyć każdy etap powstawania tradycyjnej formy, zadawać pytania
i poznawać szczegóły, których trudno nauczyć się wyłącznie z książek czy muzealnych opisów.

Właśnie taki sposób przekazywania umiejętności jest jednym z najważniejszych założeń projektu. Tradycyjne rękodzieło pozostaje żywe wtedy, gdy jest wykonywane, poznawane i przekazywane kolejnym osobom.

Gwiazdy, które powstały podczas wrześniowego weekendu, były więc nie tylko efektem twórczej pracy uczestników, ale również przykładem ciągłości kurpiowskiej tradycji.

Dwa dni – dwa pokolenia uczestników

Pierwszego dnia, 5 września, przy warsztatowych stołach spotkały się dzieci i młodzież. Uczestnicy krok po kroku poznawali kolejne etapy wykonywania gwiazdy i przekonywali się, jak z prostych materiałów można stworzyć efektowną, tradycyjną ozdobę.

6 września warsztaty skierowane były do osób dorosłych. Była to okazja do dokładniejszego poznania techniki, samodzielnej pracy oraz rozmowy
z twórczynią ludową o kurpiowskim rękodziele i sposobach jego wykonywania.

Oba dni łączyły skupienie, wspólna praca i satysfakcja z własnoręcznie wykonanych gwiazd. Każdy uczestnik mógł przejść cały proces – od pierwszego kawałka papieru aż po gotową formę – i zabrać ze sobą nie tylko wykonaną pracę, ale również poznaną podczas warsztatów umiejętność.

Fotorelacja

Poniżej prezentujemy fotografie dokumentujące przebieg warsztatów z Haliną Pajką. 

Warsztaty odbyły się w ramach projektu „Soboty i niedziele z twórcami ludowymi. Reaktywacja rękodzieła kurpiowskiego
w przestrzeni Muzeum–Skansenu Kurpiowskiego im. Adama Chętnika w Nowogrodzie”.

Projekt ma na celu popularyzację i zachowanie tradycyjnych umiejętności związanych z kulturą Kurpiowszczyzny, stworzenie przestrzeni do bezpośredniego spotkania z twórcami ludowymi oraz wspieranie międzypokoleniowego przekazu wiedzy
o regionalnym dziedzictwie.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.